Over De koningin van Lombardije:

Over verhaal waarmee Rikki Holtmaat, onder het pseudoniem van Marie de Meister, in 1995 de verhalenwedstrijd van de Gids won, schreef Jessica Durlacher in Vrij Nederland: "De dag dat grootmoeder gek werd is het knap vertelde, zeer origineel geformuleerde verhaal van een gebeurtenis waarvan de dramatische lading uiterst particulier is. De eerste zin neemt onmiddellijk voor zich in: 'De tanden van mijn grootmoeder zetten zich stevig in een stuk brood.' Om dan via een knap spel met broksgewijs weggegeven informatie op de reden van de gekte van de grote grimmige grootmoeder te komen." (VN, 21 oktober 1995)

In Trouw roemt Monica Soeting het feit dat de schrijfster van De Koningin van Lombadrije er in slaagt "de ervaringen van het meisje dat zij ooit geweest is, zonder enig waardeoordeel, van binnenuit te beschrijven." Dit leidt er toe, volgens de recensent, dat de gedachten van de hoofdpersoon "volkomen geloofwaardig zijn. Een van Holtmaats grootste verdiensten is dat gebeurtenissen die door volwassenen traumatisch genoemd worden, vanuit het perspectief van Mieke, een bepaald heroïsch karakter krijgen." (Trouw, 23 oktober 1998).

Aleid Truijens zegt in de Volskrant over dit debuut: "De verhalen in De koningin van Lombardije zijn aangrijpend om wat erin wordt verteld, maar kunnen dat alleen maar zijn omdat dat zo vakkundig gebeurt, in met zorg opgebouwde verhalen, met in achtneming van een behoorlijke afstand. Een debuut dat er mag zijn en dat doet verlangen naar meer." (De Volkskrant, 25 september 1998)

In De Telegraaf typeert Ingrid Hoogervorst het debuut als volgt: "Bij deze debutante vinden we geen mooischrijverij of overbodige mystificaties, De koningin van Lombardije is prachtig afgemeten proza waarin ze met korte, trefzekere zinnen de sfeer oproept van een onheilspellende jeugd in een grimmige omgeving." (De Telegraaf, 23 oktober 1998.)

Over Het gebroken woord:

Hans Warren opent zijn bespreking van Het gebroken woord in De Provinciaalse Zeeuwse Courant als volgt: "Rikki Holtmaat is (...) nog geen bekende naam in de Nederlandse literatuur. Daar zou wel eens verandering in kunnen komen door haar roman Het gebroken woord die deze week verschijnt." (PZC, 25 augustus 2000)

"Een overrompelende leeservaring," noemt Ingrid Hoogervorst deze roman in De Telegraaf. "Wie eenmaal begint, kan niet meer stoppen." (De Telegraaf, 3 november 2000)

Ook Marja Pruis in De Groene Amsterdammer overkwam dit: "Het is lang geleden dat ik een boek pas weg kon leggen toen ik het uit had." En: "Het verhaal van Het gebroken woord laat weinig te raden over, en wordt toch niet banaal of sensatiebelust. Het perspectief van het meisje brengt alle gruwelen ongecensureerd in beeld, maar omdat zij zo haar manieren heeft om zich af te sluiten is de schokdemper als het ware ingebouwd." (De Groene Amsterdammer, 26 augustus 2000)

Agnes Andeweg beschrijft in Vrij Nederland de "nuchtere, beklemmende stijl" van Het gebroken woord. "Holtmaat is sceptisch, zoveel is duidelijk, maar ze is zo eerlijk om ook zichzelf, als kunstenaar, in die scepsis te betrekken." (VN, 16 september 2000)

Christiaan Weijts schreef onder de titel "De peepshow van het seksgeweld" in het Leidse Universiteitsblad Mare het volgende stuk:
"Er zit iets tweeslachtigs in boeken over incest en kinderverkrachting. Enerzijds willen ze ons de ogen openen voor de walgelijkheid die onmiskenbaar hoort bij de ‘onderkant’ van de samenleving. Anderzijds valt moeilijk te ontkennen dat ze voeding geven aan onze honger naar rauw realisme. Kinderverkrachting scoort goed in kranten, op televisie en in boeken. Lulu Wang’s Het tedere kind ging in recordoplagen over de toonbank, De geruchten en Onvoltooid verleden van Claus deden het goed, om over Nabokov’s klassieke meesterwerk nog maar te zwijgen.
Ook Rikki Holtmaat is zich in haar tweede boek, Het gebroken woord, bewust van deze paradox. ‘Ik kan het niet ontkennen, in zekere zin ben ik een pornograaf’, zegt een van haar personages die kunstenaar is. ‘Ik herschep de onderkant van het leven, ik gebruik de gruwelverhalen van de slachtoffertjes die ons via de kranten, de weekbladen en de talkshows op tv bereiken, de verhalen die we allemaal maar al te graag willen horen. Wie kijkt er nou niet naar deze peepshow van het seksgeweld?’ Omdat we ‘emotioneel afgestompt’ zijn door deze dagelijkse peepshow, wil deze kunstenaar ons met zijn kunst de ogen weer openen. ‘Mijn poppen vertellen een gruwelijk verhaal, maar het is van het begin af aan duidelijk dat ze onecht zijn. Het is net als met fictie: ze zijn van a tot z verzonnen. Misschien durven de mensen als ze deze geperverteerde kinderen zien wel te geloven dat ze een onontkoombare, schokkende waarheid vertellen over onze tijd.’ De werkelijkheid reanimeren via de omweg van de fictie, dat is wat dit personage wil. Holtmaat streeft met Het gebroken woord hetzelfde na. En met succes.
Op het eerste gezicht lijkt het boek de zoveelste tearjerker te zijn die ellende op ellende stapelt, waargenomen door de ogen van een onschuldig pubermeisje. Deze Marleen blijft weinig bespaard: als ze vier is wordt haar vader voor haar ogen vermoord door de minnaar van haar moeder. Wanneer deze vrijkomt verlaat haar moeder haar nieuwe man voor hem. Hij dwingt zowel de moeder als Marleen zelf tot prostitutie en verandert het huis in een bordeel waar vooral de liefhebber van minderjarige jongentjes en meisjes aan zijn trekken komt. Drama alom, maar Holtmaat weet dit drama door een aantal knappe kunstgrepen uit te tillen boven het kijk-eens-hoe-zielig dat tegenwoordig in veel (vrouwen)literatuur troef is.
Marleen is na de moord op haar vader blijven steken in haar ontwikkeling. Ze praat niet of nauwelijks meer; alleen haar pop Leentje maakt ze deelgenoot van haar gevoelens. Af en toe prevelt ze flarden Ovidius voor zich uit, die haar vader haar vroeger voorlas, of ze dreunt rijtjes woorden op (‘Rolberoerte, rolgordijn, rolhor, rollade, rolluik, rolmaat, rolprent, rolschaats, rolstoel, roltrap’). Mensen en personages uit films en tv-series lopen in elkaar over. Zo noemt ze een kunstenaar die lijkt op de hoofdrolspeler uit de film ‘Amadeus’ ‘Mozart’, en een van de schandknaapjes in het bordeel wordt ‘Vledder’ uit ‘Baantjer’.
Uiteindelijk gaat Het gebroken woord ook over de poging om met taal, boeken, films en andere fictie greep te krijgen op een niet al te bewoonbare werkelijkheid. We volgen alle gebeurtenissen door Marleens ogen en zien daarom hoe zij de werkelijkheid inpast, vervormt, tot haar eigen verhaal. Zo worden bordeelbezoekers ‘wolven’: ‘De wolven zoeken alle gaatjes van mijn lichaam en proberen er zover mogelijk in door te dringen. Achter ieder gaatje heb ik een sterke muur gebouwd: tot daar en niet verder.’ Deze manier van vertellen schept afstand tussen de lezer en het verhaal, alsof je vanuit een aquarium kijkt. Pas na enige tijd dringt de werkelijkheid achter Marleens geconstrueerde fictie tot je door. Juist de omweg van die fictie, waardoor je als lezer de achterliggende werkelijkheid grotendeels zélf moet reconstrueren, maakt die werkelijkheid des te overtuigender, en des te schrijnender." (Mare 7 september 2000.)

Over De vertellers:

Ingrid Hoogervorst schreef in De Telegraaf onder de kop "Fraai gecomponeerde meerstemmige romen" ondermeer: "Voor het schrijven van een roman heb je niet altijd genoeg aan een helder hoofd en creativiteit. Een auteur moet ook inlevingsvermogen en psychologisch inzicht hebben. Dat Rikki Holtmaat (1952) daarover beschikt, toonde ze al vier jaar geleden met haar debuut 'De koningin van Lombardije': mooie, afgemeten verhalen over een onheilspellende jeugd in een grimmig plattelandsmilieu. Twee jaar later verscheen haar roman 'Het gebroken woord' over een 14-jarig meisje dat seksueel wordt misbruikt door haar omgeving. In beide boeken grijpt Holtmaat de lezer bij de strot. Niet met grote, dramatische gebeurtenissen, maar kleine dagelijkse scenes, waarin een soort van vanzelfsprekende liefdeloosheid van ouders voor hun kinderen troef is. Beladen gezinsverhoudingen blijven inspiratiebron. Ook in haar zojuist verschenen roman 'De vertellers' spelen alle mogelijke gevoelens tussen gezinsleden - liefde, onverschilligheid, leugenachtigheid, woede, verdriet en wraak - een rol. 'De vertellers' is een meerstemmige roman over een oorspronkelijk boerenfamilie Wieland. Zo'n twaalf vertellers zijn afwisselend aan het woord. (...) Met die verschillende perspectieven bouwt Holtmaat behoedzaam haar verhaal geconcentreerd rond een dag, 11 mei 2000, op. (...) Knap gecomponeerd en buitengewoon spannend geeft Rikki Holtmaat dit gegeven vorm. (....) 'De vertellers' is een intrigerende, speelse roman. In de mozaiek van verhalen houdt Holtmaat de touwtjes stevig in handen en weet ze de lezer tot de laatste bladzijde in spanning te houden."

"Een beladen familiegeschiedenis". Onder die kop schreef Gerit Jan Zwier in De Leeuwarder Courant over De vertellers. "In het centrum van de roman troont de persoon van Albert Wieland. Zijn leven wordt beheerst door wat hij tijdens de Duitse inval meemaakte, (...). Aanvankelijk weigerde hij te spreken over wat er die dag gebeurd was. Nadien vertelde hij er geregeld over, steeds op dezelfde manier. Iedereen diende dan zijn mond te houden. Iedereen had zo zijn eigen motieven om de oren al of niet te sluiten. In 'De vertellers' komen ze allemaal aan bod, vele jaren na Alberts dood. Het is de dag dat 'De vertelling', het toneelstuk dat zoon Kars over zijn vader geschreven heeft, in premiere zal gaan."
Zwier laat de hoofdrolspelers de revue passeren en komt tenslotte uit bij de tweelingbroers: "Dan zijn er de tweelingen, ook kinderen van Jetta, die als het koor van een Griekse tragedie in het verhaal zijn ingebed. Zij, leerlingen van een toneelschool, spelen hun eigen spel. (...) Zij vinden dat het authentieke verhaal gehandhaafd moet blijven. Op de avond van de premiere willen zij Kars een dubbele spiegel van zijn ijdelheid en kunstemakerij voorhouden. (...) Aanvankelijk komt het verhaal over een vader die altijd hetzelfde vertelt en een zoon die daar een toneelstuk over schrijft wat gekunsteld over. Maar die indruk verdwijnt snel. Want de beladen familiegeschiedenis, die vanuit vele gezichtspunten wordt verteld, ontvouwt zich als een boeiende vertelling die de lezer moeiteloos naar de avond van de premiere voert." (19 april 2002.)